Zdjęcie ilustracyjne fot. pexels.com
W ostatnich latach stan zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży jest coraz gorszy. Obraz dzieci i młodzieży, jaki wyłania się z pozyskanych wyników, to obraz dzieci przepełnionych samotnością, skrajnie niską samooceną i niskim poczuciem sprawczości. Dlatego też przy współpracy z Wiesławem Kudybą ruszamy z nowym cyklem felietonów dotyczących zdrowia psychicznego młodych ludzi.
Wiesław Kudyba: Czytelników portalu ZLUBACZOWA.PL zapraszam na cykl felietonów dotyczącego „Zdrowia psychicznego, poczucia własnej wartości i sprawczości wśród młodych ludzi.” Autorem raportu jest Fundacja UNAWEZA, której Prezes Pani Martyna Wojciechowska nazwała, że jest …przejmujący. Obraz dzieci i młodzieży, jaki wyłania się z pozyskanych wyników, to obraz dzieci przepełnionych samotnością, skrajnie niską samooceną i niskim poczuciem sprawczości. Kumulacja kryzysów, przyczynia się do dramatycznego wzrostu myśli samobójczych wśród młodych ludzi zachowań samobójczych i podejmowaniu zamachów samobójczych.
Powyższy Raport w znacznej części pokrywa się z ustaleniami Fundacji GrowSpace, która w porozumieniu z policją opublikowała następujące dane: W roku 2023 zanotowano 2031 prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży do lat 18, z czego 150 zakończyło się zgonem. W roku 2022 prób samobójczych wśród dzieci i młodzieży zanotowano około 800, a to oznacza wzrost r/r o ponad 150%. Jeżeli chodzi o województwo podkarpackie, to odnotowano 96 prób i 6 zgonów. Są to dość wysokie wskaźniki w skali kraju. Z danych policji wynika, że najmłodsze osoby, które podjęły próby samobójcze miały od 7 do 12 lat. Zdaniem policji, potwierdzają to również ustalenia Raportu, głównymi przyczynami tak dramatycznych zachowań są zaburzenia psychiczne, kłopoty w domu i mobbing w szkole.
Pojęcie zaburzeń psychicznych jest dość rozbudowane, mówimy tutaj o depresji, zaburzeniach lękowych, zaburzeniach adaptacyjnych, które wynikają z trudności przystosowania się do otaczającej rzeczywistości. Pandemia, wojna na Ukrainie, nauczanie zdalne, to czynniki, które miały i mają kluczowy wpływ na zachowanie dzieci i młodzieży. Zdaniem Pani psycholog Pauliny Filipowicz „Pomoc jest szczególnie potrzebna młodym ludziom, którzy nie mają jeszcze wypracowanych sposobów radzenia sobie, w tym radzenia sobie w kryzysach. Oni dopiero te narzędzia zdobywają. To obowiązek nas dorosłych: nauczycieli ekspertów, lekarzy, a przede wszystkim rodziców i opiekunów, by zadbać o zdrowie psychiczne dzieci młodzieży i reagować szybko, nie po fakcie. Reagować, gdy zobaczymy pierwsze symptomy, depresji, zaburzeń lękowych. Rozmawiać o samobójstwach, nie bać się tego słowa, nie bać się tego tematu.”
Wydaje się, że szkoła, jej pozycja i znaczenie ma w tej sprawie kluczowe znaczenie, może nie jedyne i nie najważniejsze ale kluczowe. Wynika to z dwóch powodów, po pierwsze to szkoła i mobbing w szkole wymieniany jest jako jeden z powodów kryzysu wśród dzieci i młodzieży, a po drugie to szkoła, jej pracownicy, pedagodzy, nauczyciele mają największe możliwości reakcji w trudnych sytuacjach. Zdaniem psychologów, każda próba samobójcza jest z jednej strony tragedią, a z drugiej strony jest wołaniem o pomoc przez osobę, która targa się na życie. A życie pokazuje, że nawet w naszym powiecie zdarzają się sytuacje, które kończą się tragicznie. Nie może być inaczej, jeżeli na terenie województwa podkarpackiego takich prób było 96, a mamy 156 gmin, to liczenie, że ten problem nas nie dotknie może okazać się zbyt naiwne. Pojęcie „dzieci i młodzież” brzmi dość bezosobowo, ale pod tym pojęciem kryje się czyjaś córka czyjś syn, wnuk czy wnuczka.
Dobrze by było, gdyby to „dramatyczne wołanie o pomoc” , było usłyszane zanim wybrzmi lub zanim zostanie zamanifestowane. Wiem, że w Zespole Szkół Zawodowych w Lubaczowie, na konferencji pedagogicznej, niektóre elementy Raportu były omawiane. Uważam, że takiej analizy powinno się dokonać w każdej szkole i to nauczyciele każdej szkoły powinni podjąć decyzję kiedy i jak rozmawiać z uczniami na ten temat. To, że rozmawiać trzeba wynika jednoznacznie z opinii osób, które tym tematem zajmują się zawodowo. Portal ZLUBACZOWA.PL może być miejscem, gdzie osoby zainteresowane mogą się wymienić swoimi spostrzeżeniami czy przemyśleniami na ten temat. W kolejnym felietonie, który zostanie opublikowany w poniedziałek (15.01) przedstawię pierwszą cześć raportu. Tytuł felietonu „Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie”.

