Myśliwiec F-16 fot. wikipedia.org
Nad Polską operowały F-16 i Gripeny, a systemy Patriot były aktywne. Mimo to trzy rosyjskie obiekty spadły na terytorium kraju. Wojsko tłumaczy, dlaczego nie użyto uzbrojenia.
W piątek, 20 listopada, podczas zmasowanego rosyjskiego ataku na Ukrainę doszło do naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez trzy obiekty wojskowe. Jeden z nich spadł w rejonie stawów Miłków niedaleko Woli Mołodyckiej, na granicy powiatów lubaczowskiego i jarosławskiego. Pozostałe odnaleziono w Rudniku nad Sanem i Nowym Lipowcu.
W tym czasie polskiego nieba strzegły myśliwce F-16 i szwedzkie Gripeny, a naziemne systemy obrony przeciwlotniczej zostały postawione w stan gotowości. Żaden z trzech obiektów nie został jednak zestrzelony.
Wyjaśnienia przedstawione przez dowództwo wojskowe zwracają uwagę przede wszystkim na dwa elementy: trudne warunki atmosferyczne oraz bardzo krótki czas, jaki pozostawał na reakcję.
Cztery myśliwce, samolot rozpoznawczy i systemy Patriot
Podczas piątkowej konferencji prasowej minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował, że w działaniach uczestniczyły dwa polskie F-16 z bazy w Łasku i dwa szwedzkie JAS 39 Gripen.
Operację wspierał polski samolot wczesnego ostrzegania Saab 340 oraz holenderski powietrzny tankowiec MRTT, umożliwiający uzupełnianie paliwa przez myśliwce bez konieczności lądowania.
Aktywowano również systemy Patriot rozmieszczone w rejonie Rzeszowa-Jasionki oraz Świdnika, a także naziemne zestawy Poprad i Pilica+.
Mimo obecności tak rozbudowanych sił trzy obiekty przekroczyły polską granicę i spadły na ziemię. Dlaczego nie udało się ich zatrzymać?
Pilot Gripena miał zgodę na strzał. Przeszkodziła pogoda
Szczegóły próby przechwycenia jednego z rosyjskich obiektów przedstawił gen. broni pil. Ireneusz Nowak, dowódca operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych.
Jak wyjaśnił, szwedzcy piloci działali pod nadzorem natowskiego Centrum Połączonych Operacji Powietrznych (CAOC) w niemieckim Uedem. Otrzymali warunkowe upoważnienie do użycia uzbrojenia, pozwalające samodzielnie podjąć decyzję o zestrzeleniu celu po spełnieniu określonych warunków.
Szwedzka para Gripenów podjęła próbę przechwycenia obiektu, którym najprawdopodobniej był rosyjski pocisk manewrujący Ch-101.
Jeden z pilotów zgłosił jednak problem z identyfikacją celu.
Jak relacjonował gen. Nowak, pilot:
„nie był w stanie wykonać wizualnej lub optoelektronicznej identyfikacji obiektu ze względu na niezwykle trudne warunki atmosferyczne”.
Ostatecznie nie oddał strzału.
Wyjaśnienie to rodzi pytania o możliwości obrony polskiego nieba. Czy oznacza to, że przy trudnych warunkach atmosferycznych nawet nowoczesny myśliwiec, wyposażony w zaawansowane systemy wykrywania i uzbrojenie, może nie być w stanie skutecznie przechwycić rosyjskiej rakiety?
Co w sytuacji, gdy podobny obiekt będzie kierował się w stronę gęsto zaludnionego obszaru, a pogoda ponownie uniemożliwi jego jednoznaczną identyfikację?
Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że problem z identyfikacją celu przez jednego pilota nie oznacza automatycznie, że wszystkie systemy radarowe i przeciwlotnicze były nieskuteczne. Wojsko nie przedstawiło jednak pełnego przebiegu prób zwalczania poszczególnych obiektów.
Rosyjskie obiekty były zbyt szybkie? Generał mówi o 800 km/h
Kolejne pytania pojawiły się po wypowiedzi generała dotyczącej prędkości obiektów, które przekroczyły polską granicę.
Dowódca operacyjny wyjaśnił, że na podstawie samego obrazu radarowego trudno było jednoznacznie odróżnić pocisk manewrujący Ch-101 od odrzutowego drona Gerań-5.
Wskazał przy tym na prędkość zarejestrowanych obiektów.
„Wszystkie trzy obiekty były obiektami szybkimi. Indeks prędkości był powyżej 800 km na godzinę, więc były to obiekty szybkie” – powiedział gen. Ireneusz Nowak.
Prędkość przekraczająca 800 km/h jest duża, ale nie stanowi niczego niezwykłego w przypadku pocisków manewrujących. Co więcej, myśliwce F-16 i Gripen są konstrukcjami zdolnymi do osiągania znacznie większych prędkości.
Dlaczego zatem obiekty poruszające się z prędkością ponad 800 km/h zdołały przelecieć nad Polską, mimo obecności myśliwców i aktywowanych systemów obrony przeciwlotniczej?
Sama prędkość nie przesądza oczywiście o możliwości przechwycenia. Znaczenie mają również położenie myśliwca względem celu, dostępny czas, dane o jego trasie oraz warunki użycia uzbrojenia.
Generał nie stwierdził też jednoznacznie, że rakiety nie zostały zestrzelone wyłącznie dlatego, że leciały zbyt szybko.
Trzy minuty na reakcję. Czy to wystarczająco dużo?
Do prędkości rosyjskich obiektów odniósł się również minister Władysław Kosiniak-Kamysz. Zapytany o czas przebywania rakiet w polskiej przestrzeni powietrznej, wskazał na bardzo krótki okres od przekroczenia granicy do miejsca upadku.
„Ta odległość, gdzie zlokalizowaliśmy rakietę Ch-101, to jest około 50 km od granicy, to jest około 3 minut” – powiedział szef MON.
Oznacza to, że po przekroczeniu polskiej granicy na ewentualne przechwycenie pozostawało zaledwie kilka minut.
Jednak polskie wojsko nie dowiedziało się o zagrożeniu dopiero w chwili przekroczenia granicy. Jak wyjaśnił generał Nowak, systemy obrony powietrznej monitorowały wcześniej sytuację i otrzymywały informacje m.in. od strony ukraińskiej.
Skoro znano kierunki lotu rosyjskich obiektów i istniało zagrożenie naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej, czy możliwe było przygotowanie skuteczniejszego przechwycenia jeszcze przed przekroczeniem granicy?
To pytanie wymaga wyjaśnienia, ponieważ samo wcześniejsze wykrycie zagrożenia nie jest równoznaczne z możliwością oddania strzału. Szczególnie gdy cel znajduje się jeszcze poza polską przestrzenią powietrzną.
Systemy Patriot były aktywne. Dlaczego nie użyto rakiet przeciwlotniczych?
Podczas konferencji potwierdzono również uruchomienie naziemnych systemów obrony powietrznej. Wśród nich wymieniono zestawy Patriot, Poprad i Pilica+.
Nie przedstawiono jednak szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego systemy te nie doprowadziły do zestrzelenia żadnego z trzech obiektów.
Generał Nowak przekazał, że nie zostały spełnione wszystkie warunki wymagane do użycia uzbrojenia.
Minister obrony narodowej zaznaczył natomiast, że decyzje podejmowane przez pilotów i dowódców uwzględniają także zagrożenie dla ludności cywilnej.
Zestrzelenie pocisku lub drona nad terenem zamieszkanym rzeczywiście może wiązać się z niebezpieczeństwem, ponieważ szczątki spadają na ziemię. Jednocześnie obiekt, który nie zostanie przechwycony, również może uderzyć w zabudowania.
Czy więc pozostawienie rosyjskiej rakiety w powietrzu zawsze oznacza mniejsze zagrożenie niż próba jej zestrzelenia? Kto i na jakiej podstawie ocenia takie ryzyko, gdy do uderzenia pozostają zaledwie minuty?
To istotne pytania, szczególnie dla mieszkańców terenów położonych w pobliżu granicy z Ukrainą.
Dron spadł na granicy powiatu lubaczowskiego
Piątkowe wydarzenia bezpośrednio dotknęły mieszkańców powiatu lubaczowskiego. W okolicach Woli Mołodyckiej, niedaleko stawów Miłków, na granicy powiatów lubaczowskiego i jarosławskiego, odnaleziono szczątki obiektu, który według wstępnych informacji wojskowych i Biura Bezpieczeństwa Narodowego był najprawdopodobniej rosyjskim dronem odrzutowym.
Jak informował portal ZLUBACZOWA.PL, mieszkańcy powiatu lubaczowskiego słyszeli rano głośne huki. Pojawiły się również relacje o obiekcie przemieszczającym się nad Oleszycami. Według świadków niezidentyfikowany obiekt przelatywał nad zabudowaniami mieszkalnymi.
W powiecie uruchomiono syreny alarmowe, a mieszkańcy otrzymali pilne ostrzeżenia Rządowego Centrum Bezpieczeństwa.
Obiekt spadł w terenie oddalonym od zwartej zabudowy. Gdyby jego tor lotu był inny, konsekwencje mogłyby okazać się znacznie poważniejsze.
Nie wiadomo jednak, czy próba przechwycenia przez szwedzkiego Gripena dotyczyła obiektu odnalezionego koło Woli Mołodyckiej. Z relacji dowództwa wynika, że pilot próbował zidentyfikować najprawdopodobniej pocisk Ch-101.
Czy polska obrona powietrzna jest gotowa na kolejne takie sytuacje?
Piątkowe wydarzenia ponownie postawiły pytania o bezpieczeństwo mieszkańców wschodniej Polski.
Wojsko potwierdziło, że systemy ostrzegania wykrywały zagrożenia, myśliwce znajdowały się w powietrzu, a naziemna obrona przeciwlotnicza została aktywowana.
Mimo to trzy rosyjskie obiekty naruszyły polską przestrzeń powietrzną i spadły na terytorium kraju.
Czy przy kolejnym rosyjskim ataku, przy podobnej pogodzie i równie krótkim czasie reakcji, scenariusz może się powtórzyć?
Wyjaśnienia dowództwa wskazują na trudności związane z identyfikacją celu, warunkami użycia uzbrojenia i niewielką ilością czasu. Nie odpowiadają jednak szczegółowo na pytanie, jakie możliwości przechwycenia istniały w przypadku każdego z trzech obiektów.
Dla mieszkańców powiatu lubaczowskiego nie jest to już wyłącznie kwestia teoretyczna. Jeden z rosyjskich obiektów spadł na granicy powiatów lubaczowskiego i jarosławskiego, a mieszkańcy relacjonowali, że wcześniej niezidentyfikowany obiekt przeleciał nad ich domami. Piątkowe wydarzenia pokazały, że zagrożenie może pojawić się bezpośrednio nad zamieszkanymi terenami.
Pozostaje więc zasadnicze pytanie: czy podczas kolejnego rosyjskiego ataku mieszkańcy będą mogli liczyć na skuteczną ochronę, nawet jeśli warunki atmosferyczne ponownie okażą się niesprzyjające?


I co? I [usunięto] blada !
Drony wlatują sobie w polską przestrzeń powietrzną jak do siebie i latają nad dwoma województwami. Gdzie jest ta cała obrona? Gdzie są te systemy, za które płacimy miliardy? Gdzie jest ta gotowość, którą politycy tak chętnie chwalą się przed kamerami?
Na ten moment oczywiście słyszymy, że drony są „rosyjskie ”. Czy tak jest? Być może. Tylko że po tym, ile razy przekazywano nam informacje, które później okazywały się niepełne albo zmieniały się wraz z rozwojem wydarzeń, trudno oczekiwać, że wszyscy będą bezkrytycznie przyjmować każdą kolejną wersję.
I żeby było jasne, problemem nie jest wyłącznie to, czyje to drony. Problemem jest to, że mimo gigantycznych wydatków na wojsko polska przestrzeń powietrzna okazuje się podatna na takie naruszenia.
Bo jeśli po tych wszystkich miliardach, zakupach, szkoleniach i zapewnieniach nadal mamy się zastanawiać, co lata nam nad głowami i dlaczego nikt tego wcześniej nie zatrzymał, to mam jedno pytanie.
Za co my, do cholery, właściwie płacimy?
Wolę narrację, że te rakiety wleciały i wyleciały z Polski to jest bardziej prawdopodobne i ja w to wierzę.
Pozdro, wysyłajcie więcej na Ukrainę.
Dlaczego na całej linii granicznej nie ma dronów gotowych do przetrwania i zderzenia z innymi dronami i rakietami?
Przecież to kosztuje grosze
Chodziło mi o gotowe do poderwania
Przypomnę tylko jeszcze wpis Pana Kosiniaka-Kamysza z 2023 roku, gdy jeszcze nie rządził i nie był ministrem obrony, skierowany do ówczesneg o wtedy ministra obrony Błaszczaka, odnośnie rosyjskiej rakiety znalezionej w lesie kujawsko-pomorskim:
"Jeśli wiedział i nic z tym nie zrobił, to jest to rażąca nieodpowiedzial ność i igranie z bezpieczeństwem Polski. Jedno i drugie jest dyskwalifikując e. Do dymisji!"
To co Panie Władysław Kosiniak-Kamysz, chyba czas podać się do dymisji?
Ten cały SAFE to jedna wielka ściema.
"W dyspozycji ministra finansów, mimo że upływa już blisko pół roku od przekazania I transzy pożyczki SAFE do Polski, pozostaje kwota ponad 20 mld zł, którą ten wykorzystuje do zapewnienia płynności finansowej sektorowi publicznemu - ocenił poseł PiS, Zbigniew Kuźmiuk".
"minister Domański uczynił sobie z tej pożyczki łatwe źródło zapewniania płynności budżetu, a nie wspierania przedsiębiorstw sektora zbrojeniowego, więc to co miało wzmocnić polskie zakłady zbrojeniowe, może więc być powodem ich poważnych kłopotów, ale wtedy Tuska i jego nominatów już dawno nie będzie, a poważne kłopoty zostawi następcom"
"Media donoszą także, że „za zakupy zbrojeniowe przepłacamy minimum dwukrotnie „, bo jest pożyczka SAFE i pieniędzy się nie liczy, a jak koś oferuje coś taniej, to z przetargu go się eliminuje” i niestety tych informacji medialnych, resort finansów nie dementuje" - dodał."
Po co spalają paliwo za setki tys zł, krążąc przy granicach przy każdym takim alercie trwającym często wiele godzin i tak co kilka dni?
A ty Tygrys po co jesteś tam gdzie jesteś?
Za słupa robisz za kilkadziesiąt tys zł msc....?
Kolejny raz ktoś pisze od moim nickiem komentarz. Oczywiście bezkarnie. Szanowna Redakcjo. Szanowny Rafale. Ile zamierzasz jeszcze na takie coś pozwalać by takie ruskie trolle prowadzący zamęt na forum. Przyjdzie jeżeli już nie jest tutaj ruska propaganda za ruble i tez olejesz sprawę?
Trafny komentarz. Wczoraj oglądałem też fajny program co właśnie eksperci z wojska się wypowiadali. I mieli te same wnioski. Mamy leciwy sprzęt bo raczej stawiano na remont obecnego już w Polsce sprzętu często radzieckiego niż na zakup nowego po 1989 roku. Dopiero tak naprawdę w 2022 roku cokolwiek ruszyło większego bo wojna się zaostrzyła obok Nas. Zakupy samolotów serii F były trochę ewenementem bo nowe i dlatego jest o nich tak głośno o nich. Mówimy o sprzęcie kompletnym i do własnego użytku a nie o niekompletnym czy bez kodów pozwalających u kogoś obcego ich użyć. I padło tam ciekawe stwierdzenie. Mamy do nadrobienia 35 lat w uzbrojeniu. I się z tym zgadzam bo każdy rząd niezależnie od sympatii politycznych do tego 2022 roku jednak wierzył w to, że jest pokój i są ..ważniejsze rzeczy" niż dozbrojenie Polski.
Tylko jak widzimy PiS robił to na łeb na szyję czego efektem jest kredyt z Korei i nieużyteczny sprzęt i sprzęt od USA od którego jesteśmy zależni bo Trump ma kody to brzmi nie jak sprzęt kupiony a wypożyczony za kasę. I dlatego cieszę się z tego, że jest SAFE bo nie dość, że dostaniemy 180 000 000 000 zł na uzbrojenie Polski to są pieniądze zewnętrzne a nie z naszego budżetu. Co bardzo nie pasuje obecnej prawicowej koalicji, która tylko przeszkadza a nie pomaga w łapaniu kasy z dotacji zewnętrznych. Zwłaszcza takich co wspierają polski przemysł i kasa zostaje w Polsce.
I jeszcze jedna kwestia dotycząca SAFE. I tutaj zwrócę się do hejterów. Czy Wy myślicie, że 5 minut po podpisaniu umów to wzystko juz od razu będzie. Nie. To najpierw musi być wyprodukowane w polskich zakładach. I dozbrajamy się sukcesywnie, ale pewnych rzeczy nie da się przyspieszyć. To tak nie działa.
To jest poziom tego nie rządu.
Polecam, wywiad z dziadygą z PSLa/ ZSLa
https://x.com/JanMolski/status/2124133101387264420?ref_src=twsrc^tfw|twcamp^tweetembed|twterm^2124133101387264420|twgr^68cbc37020ad9171dbb6c62257aec74a58e5e794|twcon^s1_&ref_url=https://wpolityce.pl/polityka/wypowiedz-posla-psl-hitem-sieci-i-to-w-ich-rekach-jest-mon-303817