teraz

jutro

Poniedziałek, 14 września Bernarda, Rity

Kontakt Reklama Menu

Featured

Młody pasjonat historii z Oleszyc zachwycił IPN. Stworzył niezwykłą makietę bitwy

Udostępnij na Facebooku Udostępnij na X

Wyślij na WhatsApp

Wydarzenia 13 sierpień 2026

fot. IPN Rzeszów

W siedzibie Instytutu Pamięci Narodowej w Rzeszowie można oglądać makietę przedstawiającą bitwę pod Oleszycami z września 1939 roku. Jej autorem jest zaledwie 15-letni Michał Grabik, uczeń Szkoły Podstawowej w Oleszycach i pasjonat historii wojskowości.

Od 13 sierpnia w holu budynku Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie przy ul. Słowackiego 18 prezentowana jest makieta poświęcona walkom, które we wrześniu 1939 roku rozegrały się w rejonie Oleszyc i Dachnowa.

Jej autorem jest 15-letni Michał Grabik, uczeń ósmej klasy Szkoły Podstawowej w Oleszycach, należący również do Jednostki Strzeleckiej 2033 im. gen. Józefa Kustronia w Lubaczowie.

Miesiące pracy nad lokalną historią

Jak informuje IPN, nastolatek interesuje się historią wojskowości oraz dziejami swojej okolicy. Makietę przygotowywał przez wiele miesięcy wspólnie z rodziną. Sam opracował projekt, budował poszczególne elementy i stopniowo dopracowywał całość, starając się możliwie wiernie odwzorować teren oraz przebieg wydarzeń z września 1939 roku.

Ekspozycja nie jest jeszcze zakończona. We wrześniu zostanie rozszerzona o materiały przedstawiające przebieg bitwy oraz dodatkowe elementy uzupełniające makietę. Warstwa historyczna została skonsultowana z pracownikami rzeszowskiego oddziału IPN.

Ciężkie walki w rejonie Oleszyc

Makieta przypomina wydarzenia związane z walkami 21. Dywizji Piechoty Górskiej dowodzonej przez gen. Józefa Kustronia. Po wcześniejszych starciach z wojskami niemieckimi dywizja otrzymała rozkaz marszu na wschód, w kierunku Lwowa.

14 września 1939 roku polscy żołnierze dotarli do lasów w rejonie Oleszyc. Przygotowania do kolejnych działań prowadzono m.in. w okolicach Cewkowa. Wieczorem oddziały ruszyły w stronę ważnego węzła komunikacyjnego Oleszyce – Lubaczów – Cieszanów, zamierzając przeciąć niemieckie linie zaopatrzenia.

15 września rozpoczęły się ciężkie walki. Pod Futorami Niemcy ponieśli poważne straty, a szpital wojskowy urządzony w szkole w Starym Dzikowie zapełnił się rannymi. Kolejnych umieszczano w miejscowym kościele.

Do starć doszło również w rejonie Uszkowiec, gdzie polska artyleria niszczyła niemieckie wozy amunicyjne i sprzęt przeciwpancerny. Walki trwały także pod Oleszycami i Dachnowem.

Dywizja Piechoty Górskiej mierzyła się tam z trzykrotnie silniejszą niemiecką 45. Dywizją Piechoty. Gdy przełamanie niemieckich pozycji okazało się niemożliwe, gen. Kustroń nakazał wycofywanie oddziałów w kierunku Dzikowa.

Gen. Józef Kustroń pozostał ze swoimi żołnierzami

16 września niemieckie oddziały zamknęły pierścień okrążenia wokół polskiej dywizji. Kolejne próby wydostania się z niego nie przynosiły rezultatu.

Gen. Józef Kustroń nie zdecydował się na przedarcie ze sztabem na zachód i pozostał ze swoimi żołnierzami. Wraz z oddziałem liczącym około 200 żołnierzy oraz grupą oficerów ruszył w stronę lasów moszczanickich.

W rejonie Koziejówki koło Ułazowa około godz. 14 został śmiertelnie ranny serią z niemieckiego karabinu maszynowego. Jego ciało przewieziono do Ułazowa, a następnie pochowano w pobliżu cerkwi.

Według informacji przytoczonych przez IPN, niemieccy żołnierze oddali poległemu polskiemu generałowi salwę honorową, a jego order Virtuti Militari oraz dokumenty zostały później przekazane rodzinie.

Makietę można oglądać do końca września

Ekspozycja przygotowana przez Michała Grabika będzie dostępna do 30 września 2026 roku w siedzibie rzeszowskiego oddziału IPN przy ul. Słowackiego 18.

Makietę można oglądać w godzinach od 7:30 do 15:00.

Zobaczcie zdjęcia fot. IPN

To warto przeczytać

Co o tym myślisz?

Wszystkich odpowiedzi: 11

Krzysztof Kaiser 2 1 miesiąc 1 dzień

Brawo. Zacna inicjatywa.

Teraz czekamy na interwencję władz UE oraz premiera Donalda T. bo tu jest mowa o walce z Niemcami a tak przecież nie wolno mówić.

Nawet przewodnicząca PE Roberta Metsola spotkawszy się z uczestnikiem Powstania Warszawskiego Janem Antonim Witkowskim ani słowem się nie zająknęła o narodowości okupantów a pana Jana nazwała "europejskim bohaterem", który walczył "o wolność i godność człowieka" ale nie chciała powiedzieć kto tę wolność chciał nam odebrać a godność zdeptać.

Przewodnicząca wprawdzie doceniła, że "Europa, którą dziś cieszymy się, została zbudowana na poświęceniu zwykłych ludzi, którzy wybrali niezwykłą odwagę" jednak z jakiegoś powodu nie nazwała po imieniu narodu, który ma zadziwiającą tendencję do stawania po złej stronie historii.

-4

Ppp 1 miesiąc

No jak to,nie wiesz? Przeciez byli jacys mityczni nazisci ktorzy przylecieli z kosmosu,nim to bylo kodne,narobili balaganu,potem zobaczyli ze troche im nie idzie i odlecieli. I to jeszcze przed misja Apollo 11. Przeciez to takie proste.

-4

Babinicz 1 miesiąc

Minister edukacji Barbara Nowacka w styczniu 2025 roku podczas konferencji w 80. rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz powiedziała o „polskich nazistach, którzy budowali obozy”.

-3

Kresowiak 1 miesiąc

Dla Ukraińców pieniądze są, a dla chłopaka będą co najwyżej pochwały

Krzysztof Kaiser 2 1 miesiąc

Krzysztof Kaiser 2 powiedziała :

Brawo. Zacna inicjatywa.

Teraz czekamy na interwencję władz UE oraz premiera Donalda T. bo tu jest mowa o walce z Niemcami a tak przecież nie wolno mówić.

Nawet przewodnicząca PE Roberta Metsola spotkawszy się z uczestnikiem Powstania Warszawskiego Janem Antonim Witkowskim ani słowem się nie zająknęła o narodowości okupantów a pana Jana nazwała "europejskim bohaterem", który walczył "o wolność i godność człowieka" ale nie chciała powiedzieć kto tę wolność chciał nam odebrać a godność zdeptać.

Przewodnicząca wprawdzie doceniła, że "Europa, którą dziś cieszymy się, została zbudowana na poświęceniu zwykłych ludzi, którzy wybrali niezwykłą odwagę" jednak z jakiegoś powodu nie nazwała po imieniu narodu, który ma zadziwiającą tendencję do stawania po złej stronie historii.

Ten komentarz, który cytuję nie jest mojego autorstwa.

Pozwólcie, ze najpierw odpowiem fałszywemu gościowi co się na mnie podszywa a potem będzie o makiecie.

"Milcz głupi chłopie, chamie skończony" - Wanda Traczyk-Stawska na Placu Zamkowym w Warszawie. Te słowa kieruję też do Ciebie fałszywy Krzysztofie Kaiserze 2. Jestem niczym ten Bąkiewicz. Tak samo jak on żeruje na państwie polskim tak samo Ty próbujesz, żerować tutaj na forum na moim nicku. Wstydzisz się sam siebie. Taka to Twoja odwaga, że chowasz się pod moim nickiem a pisaniem pod swoim masz cykora. Oczywiście Redakcja ma gdzieś takie krzywe akcje. Może to Ty Babiniczu próbujesz sprowokować Redakcję by pisała o tym, że ja niby pod czyjeś nicki się podszywam. A nie zdziwię się, że to Ty. Bo demoralizacja i [usunięto] jest postępująca.

WIdać po Twoim komentarzu jaka przemawia przez Ciebie brunatna [usunięto]. Taka diaboliczna i zajadła oparta na jakichś wymyślonych hejtach na Tuska. Skoro chcesz takie złośliwości to warto przypomnieć PiS i ich znajomość historii jak była Marszałek z PiS Elżbieta Witek o Powstaniu Warszawskim uczyła się z przedwojennych książek. PiS tytani historii.

I takich właśnie PiS-owców nie znających historii mógłby coś nauczyć właśnie wspomniany tutaj Pan Michał. Bardzo się cieszę, ze ta makieta została doceniona nie tylko u Nas w powiecie, ale także dalej. Sama makieta to jedno, ale kto widział ją na żywo ten wie, że Pan Michał jest naprawdę świetnie przygotowany do pytań odnośnie makiety i samej bitwy pod Oleszycami. Oby było więcej takich młodych pasjonatów historii i by Oni byli tak samo docenieni jak Pan Michał bo jest on właśnie wartością dodaną do tej makiety.

Powodzenia Michał w tym a może i w następnych historycznych projektach :) Gratulacje :)

Ppp 1 miesiąc

Jeden,jedyny czerwony do ktorego mam szacunek to Marszalek Josip Broz Tito. Trzymal cala Jugoslawie za pysk przy czym ona sie rozwijala,posta wil sie Stalinowi i nawet mu wyslal telegram ( bo oczywiscie dobrotliwy wujek chcial sie go pozbyc) o tresci- Stalin! Przestan wysylac ludzi na mnie bo ja wysle jednego i wiecej juz nie bedzie trzeba. Jugoslawia bardzo dobrze wspolpracowala i ze wschodem i z zachodem a wszelkie ekstremizmy tepil w zarodku. Kiedy zmarl ,wszyscy plakali ale nie tak jak w Korei po Kimie tylko autentycznie bo wiedzieli czym to sie skonczy. No i tak sie skonczylo