Stary Dzików został nowym lokalnym liderem, a powiat lubaczowski awansował do pierwszej pięćdziesiątki w kraju. Najnowszy ranking „Wspólnoty” pokazuje wzrost wskaźnika zamożności wszystkich samorządów z regionu, ale nie wszystkim przyniósł lepsze lokaty.

Ranking obejmuje dane za 2025 rok, który był pierwszym rokiem obowiązywania nowej ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Jak wskazują autorzy zestawienia, realne dochody JST wzrosły w ciągu roku o około 4 proc., a po wyłączeniu dotacji celowych – o około 5 proc. Spadek odnotowano jedynie w 2,5 proc. jednostek. Duże znaczenie miało zwiększenie udziału samorządów w dochodach z PIT i CIT. Najnowsze zestawienie finansów samorządowych przyniosło w powiecie lubaczowskim wyraźne przetasowanie. 

Stary Dzików awansował o ponad 400 miejsc

Największą zmianę w powiecie zanotował Stary Dzików. Jeszcze przed rokiem gmina zajmowała 666. miejsce wśród gmin wiejskich. Teraz znalazła się na 265. pozycji, co oznacza awans aż o 401 miejsc.

Wskaźnik zamożności Starego Dzikowa wzrósł z 5455,52 zł do 7081,87 zł na mieszkańca, czyli o 29,8 proc. To zdecydowanie największy wzrost spośród wszystkich samorządów z powiatu lubaczowskiego.

Drugie miejsce w lokalnym zestawieniu zajęła gmina Wielkie Oczy z wynikiem 6887,22 zł per capita. W ogólnopolskiej klasyfikacji awansowała z 357. na 317. miejsce.

Na trzeciej pozycji znalazła się gmina Lubaczów, której wskaźnik wzrósł do 6580,78 zł. Samorząd przesunął się z 521. na 487. miejsce w kraju.

Wskaźnik wzrósł, ale lokata spadła

Najnowsze zestawienie dobrze pokazuje, że większe dochody nie muszą automatycznie oznaczać awansu. Wskaźniki zamożności wzrosły we wszystkich samorządach powiatu, jednak podobną poprawę odnotowano w wielu innych częściach kraju.

Najbardziej widoczne jest to w przypadku Horyńca-Zdroju. Zamożność gminy wzrosła z 5723,08 zł do 6464,84 zł na mieszkańca, a mimo to samorząd spadł z 424. na 577. pozycję wśród gmin wiejskich.

Podobnie było w przypadku Oleszyc. Miasto pozostaje najwyżej sklasyfikowanym spośród trzech małych miast powiatu, ale przesunęło się z 264. na 284. miejsce. Wskaźnik zamożności wyniósł 6433,32 zł per capita.

Narol niemal utrzymał ubiegłoroczną pozycję, awansując z 352. na 350. miejsce. Jego wynik to 6242,55 zł na mieszkańca.

Większy spadek zanotował natomiast Cieszanów, który przesunął się z 462. na 527. miejsce. Jednocześnie wskaźnik zamożności wzrósł z 5180,70 zł do 5853,81 zł per capita.

Miasto Lubaczów nieznacznie w górę

W kategorii miast powiatowych Lubaczów zajął 141. miejsce w Polsce, poprawiając ubiegłoroczny wynik o pięć pozycji. Wskaźnik zamożności miasta wyniósł 6153,98 zł na mieszkańca, co oznacza wzrost o 15,7 proc. w porównaniu z poprzednim zestawieniem.

To jednak nadal znacznie niższa lokata niż w rankingu obejmującym 2023 rok, gdy Lubaczów zajmował 60. miejsce. Pokazuje to, jak szybko w tej kategorii poprawiają się wyniki innych miast.

Ranking gmin powiatu lubaczowskiego

Zestawienie zostało ułożone według wartości wskaźnika zamożności na mieszkańca. Lokaty krajowe odnoszą się do różnych kategorii: gmin wiejskich, małych miast oraz miast powiatowych.

Powiat lubaczowski awansował do pierwszej pięćdziesiątki

Dobry wynik osiągnął także powiat lubaczowski. W 2023 roku znajdował się na 100. miejscu, rok później awansował na 73. pozycję, a obecnie zajmuje już 49. miejsce w kraju.

Wskaźnik zamożności powiatu wzrósł z 1813,68 zł do 2069,75 zł na mieszkańca, a więc o 14,1 proc. Powiat lubaczowski znalazł się tym samym tuż za powiatem kłodzkim i minimalnie wyprzedził powiat kołobrzeski.

Liderem kategorii pozostał powiat przysuski, który uzyskał wynik 3203,51 zł na mieszkańca. Ostatnie miejsce ponownie przypadło powiatowi łomżyńskiemu.

Jak liczona jest zamożność samorządów?

Ranking nie pokazuje zarobków mieszkańców ani kwoty, którą samorząd faktycznie wydaje na jedną osobę. Jest to wskaźnik oparty na skorygowanych dochodach budżetowych, podzielonych przez liczbę mieszkańców.

Z obliczeń wyłączane są dotacje celowe, ponieważ jednorazowe dofinansowanie dużej inwestycji mogłoby sztucznie podnieść pozycję samorządu. Jak podkreślają autorzy: „Wpływ wielkiej, jednorazowej dotacji inwestycyjnej potrafi bowiem wywindować samorząd bardzo wysoko”. Uwzględniane są natomiast dochody własne i subwencje, a w przypadku gmin także skutki stosowanych ulg, zwolnień i obniżek lokalnych podatków.

Autorzy zwracają również uwagę, że samo przeliczenie dochodów na mieszkańca nie uwzględnia wszystkich różnic między samorządami. Rozległe, słabo zaludnione gminy mogą ponosić znacznie większe koszty utrzymania szkół, dróg czy transportu niż zwarte i gęsto zaludnione miasta. Dlatego wysoka lokata jest ważnym wskaźnikiem kondycji budżetu, ale nie daje pełnego obrazu możliwości finansowych danej jednostki.