fot. Tomasz Michalski
W Galerii Oficyna w Zespole Zamkowo-Parkowym w Lubaczowie zakończyła się wystawa poświęcona jednej z najbardziej wyrazistych postaci sztuki nieprofesjonalnej XX wieku. W niedzielę, 1 marca 2026 roku odbył się finisaż ekspozycji „Żywoty twórcze Jarosława Furgały (1919–2020)”, który zgromadził osoby zainteresowane twórczością artysty oraz historią jego życia.
Wydarzenie przygotowały wspólnie Muzeum Kresów w Lubaczowie oraz Muzeum Etnograficzne – Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu. Była to okazja do podsumowania projektu, który przybliżył mieszkańcom powiatu lubaczowskiego dorobek twórcy urodzonego w Lubaczowie, a przez większość życia związanego z dolnośląską wsią Polwica.
Finisażowi towarzyszyła prezentacja publikacji wydanej pod redakcją Marty Derejczyk i Piotra Zubowskiego. Uczestnicy wydarzenia mogli również wziąć udział w oprowadzaniu kuratorskim z udziałem Marty Derejczyk, kierowniczki Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu, a także w spotkaniu z rodziną i bliskimi Jarosława Furgały.
Jarosław Furgała był samoukiem. Rzeźbić zaczął dopiero w drugiej połowie życia, kierując się potrzebą utrwalenia wspomnień o ludziach i wydarzeniach, które uważał za ważne. Przez lata pracował w PGR-ze, prowadził świetlicę i angażował się w życie lokalnej społeczności. Impulsem do rozpoczęcia twórczości stały się obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego w 1966 roku. Jak sam pisał, wówczas „odnalazł siebie” i postanowił dokumentować przeszłość w drewnie.
Na wystawie zaprezentowano rzeźby przedstawiające postacie i sceny historyczne – utrwalone tak, jak zapamiętał je twórca. Każda z prac opowiadała konkretną historię, często opatrzoną osobistym komentarzem autora. Dzieła Furgały nie mieściły się w klasycznych ramach sztuki ludowej, zachowując jednocześnie autentyczność i bezpośredniość charakterystyczną dla twórczości nieprofesjonalnej. Jego dorobek był doceniany w kraju – w 1990 roku otrzymał Nagrodę im. Oskara Kolberga, a tworzył niemal do końca życia.
Ekspozycję przygotowano we współpracy kilku instytucji muzealnych. Oprócz zbiorów z Lubaczowa i Wrocławia zaprezentowano także obiekty z kolekcji Muzeum Etnograficznego im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu, Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu oraz Izby Muzealnej Ziemi Oławskiej.
Wystawa powstała w ramach Festiwalu Dziedzictwa Kresów 2025, a jej organizację dofinansowano ze środków Województwa Podkarpackiego i Powiatu Lubaczowskiego. Finisaż był ostatnią okazją, by zobaczyć tę ekspozycję w przestrzeni Galerii Oficyna.
– „Szczególne podziękowania kierujemy do członków rodziny Jarosława Furgały, a wśród nich wnuków: Agnieszki Furgały, Marty Filipek, Tomasza Furgały oraz Karola i Rafała Gadeckich, którzy odwiedzili nas w Lubaczowie, a także do Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu, z którym mieliśmy przyjemność współorganizować wystawę, oraz naszych organizatorów: Województwa Podkarpackiego i Powiatu Lubaczowskiego, bez których wsparcia finansowego realizacja wystawy nie byłaby możliwa” – przekazało Muzeum Kresów w Lubaczowie.
Zobaczcie zdjęcia fot. Tomasz Michalski

