Featured

Powiat lubaczowski się wyludnia. Nowe dane nie pozostawiają złudzeń

Wydarzenia 27 luty 2026

Zdjęcie ilustracyjne

Depopulacja przestaje być zjawiskiem lokalnym, a staje się ogólnopolskim trendem. Najnowszy ranking zmian liczby ludności w latach 2009–2024 pokazuje, że spadek liczby mieszkańców dotyczy już 72 proc. gmin w kraju. Wśród nich znajdują się wszystkie gminy powiatu lubaczowskiego.

Jeszcze w drugiej dekadzie XXI wieku liczba ludności Polski rosła symbolicznie. Po 2020 roku nastąpił jednak wyraźny zwrot i dziś dane GUS jednoznacznie wskazują na systematyczny spadek. Wzrost liczby mieszkańców koncentruje się głównie w strefach podmiejskich największych aglomeracji, podczas gdy peryferyjne gminy – szczególnie we wschodniej Polsce – notują wyraźne straty.

Każda gmina w powiecie na minusie

Ranking opracowany przez Pawła Swianiewicza i Julitę Łukomską opiera się na wskaźniku zmiany liczby ludności w latach 2009–2024, skorygowanym o zmiany granic administracyjnych. Dzięki temu zestawienie oddaje rzeczywistą dynamikę procesów demograficznych.

Dane dla powiatu lubaczowskiego są jednoznaczne:

Horyniec-Zdrój - spadek o -14,04%
Stary Dzików -12,53%
Narol - 10,89%
Lubaczów (miasto) - 9,38%
Cieszanów - 8,34%
Oleszyce - 7,3%
Wielkie Oczy - 6,73%
Gmina Lubaczów - 1,66%

Największy ubytek odnotowano w Horyńcu-Zdroju i Starym Dzikowie. W przypadku części gmin oznacza to utratę ponad jednej dziesiątej mieszkańców w ciągu 15 lat. To zmiana, która wyraźnie wpływa na funkcjonowanie lokalnych społeczności.

Na tle pozostałych samorządów najlepiej wypada gmina Lubaczów, gdzie spadek wyniósł -1,66%. To jedyna gmina w powiecie, w której ubytek nie ma drastycznego charakteru i pozostaje na relatywnie niskim poziomie w porównaniu z innymi jednostkami.

Gdzie rośnie liczba mieszkańców?

Podczas gdy powiat lubaczowski traci mieszkańców, duże miasta i ich strefy podmiejskie notują wzrosty. Przykładowo Rzeszów zwiększył liczbę mieszkańców o 9,15%, a Kraków o 7,16%. To właśnie tam koncentrują się migracje wewnętrzne – głównie osób młodych, w wieku produkcyjnym.

Powody są złożone: rynek pracy, dostęp do uczelni wyższych, infrastruktura, transport, oferta kulturalna czy medyczna. W mniejszych ośrodkach coraz trudniej konkurować z możliwościami, jakie oferują duże miasta.

Skutki wykraczające poza statystykę

Depopulacja to nie tylko liczby. Spadek liczby mieszkańców oznacza mniejsze wpływy do budżetów samorządów, rosnące koszty utrzymania infrastruktury oraz trudności w utrzymaniu szkół, transportu publicznego czy placówek ochrony zdrowia. Pojawia się ryzyko tzw. „spirali upadku”, w której ograniczanie usług publicznych dodatkowo przyspiesza odpływ ludności.

Autorzy rankingu zwracają uwagę, że w wielu miejscach zatrzymanie procesu może być nierealne. Coraz częściej mówi się więc o konieczności „inteligentnego kurczenia się” – dostosowania lokalnych polityk do nowych realiów demograficznych.

Trend, który przyspiesza

Choć w skali europejskiej Polska nie jest wyjątkiem – podobne procesy zachodzą w wielu krajach Europy Środkowo-Wschodniej – tempo zmian wyraźnie rośnie. Wyludnianie przestaje być zjawiskiem punktowym i obejmuje już zdecydowaną większość gmin.

Dla powiatu lubaczowskiego oznacza to jedno: wyzwania demograficzne będą jednym z kluczowych tematów najbliższych lat. Dane pokazują, że problem nie jest marginalny ani przejściowy. To proces, który trwa – i który wymaga długofalowego planowania.