Featured

11 lipca w Lubaczowie. Marsz milczenia i modlitwa za pomordowanych przez UPA

Wydarzenia 03 lipiec 2025

fot. archiwum ZLUBACZOWA.PL

Muzeum Kresów w Lubaczowie zaprasza do udziału w obchodach Narodowego Dnia Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej. Wydarzenia upamiętniające tragiczne losy Polaków na Kresach Wschodnich zaplanowano na 4 i 11 lipca 2025 r. w Lubaczowie.

Obchody przygotowano we współpracy z licznymi instytucjami, m.in. Instytutem Pamięci Narodowej, Instytutem Strat Wojennych, Towarzystwem Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich, Związkiem Harcerstwa Polskiego, Światowym Związkiem Żołnierzy Armii Krajowej i Miejską Biblioteką Publiczną w Lubaczowie. Wydarzenie towarzyszy Festiwalowi Dziedzictwa Kresów, organizowanemu przez Gminę Lubaczów i Województwo Podkarpackie.

Historia zapisana w dokumentach

4 lipca w Muzeum Kresów odbędzie się spotkanie z dr. Leonem Popkiem i dr. Pawłem Sokołowskim z lubelskiego oddziału IPN, poświęcone dwutomowej publikacji „Dokumenty zbrodni wołyńskiej”. Publikacja zawiera unikatowe zeznania świadków, zebrane przez Komitet Ziem Wschodnich w 1943 i 1944 roku, które rzucają nowe światło na skalę zbrodni i pozwalają przywracać pamięć o konkretnych ofiarach.

11 lipca – dzień pamięci i refleksji

Kulminacja obchodów nastąpi 11 lipca, w rocznicę tzw. Krwawej Niedzieli. Dzień rozpocznie się akcją „Zapal znicz pamięci” na lubaczowskim rynku – symbolicznym gestem oddania hołdu pomordowanym. Wieczorem w Konkatedrze pw. bł. Jakuba Strzemię zostanie odprawiona msza św. w intencji ofiar, po której uczestnicy złożą kwiaty pod tablicą pamięci Kresowian. O 19:30 zorganizowany zostanie Marsz Milczenia, który przejdzie spod kościoła pod Pomnik Niepodległości.

Zwieńczeniem dnia będzie spotkanie z dr. hab. Damianem K. Markowskim z Instytutu Strat Wojennych i Instytutu Pileckiego, autorem książki „W cieniu Wołynia”. Publikacja ta ukazuje mniej znane, lecz równie tragiczne wydarzenia z Galicji Wschodniej, w których w latach 1943–1945 zginęło około 30 tys. Polaków.

Pamięć jako fundament przyszłości

Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa został ustanowiony przez Sejm RP w 2016 roku. 11 lipca 1943 roku ukraińscy nacjonaliści dokonali skoordynowanego ataku na około 150 miejscowości na Wołyniu, mordując tysiące Polaków, głównie kobiety, dzieci i starców. Według historyków, w latach 1943–1945 zginęło nawet 100 tys. Polaków.

Obchody w Lubaczowie to nie tylko uczczenie ofiar, ale także przypomnienie o konieczności rzetelnego mówienia o historii. Tylko poprzez prawdę możliwe jest budowanie relacji wolnych od uprzedzeń i pamięć, która nie dzieli, lecz uczy i łączy kolejne pokolenia.