
Mała firma nie musi kupować całego wyposażenia magazynu od razu. W jakiej kolejności inwestować, żeby nie przepłacić i nie utrudnić sobie pracy.
W małej firmie wyposażenie magazynu warto kupować etapami: najpierw uporządkować przepływ towaru, przygotować posadzkę, światło i oznakowanie, a dopiero później inwestować w rozbudowane systemy składowania oraz automatyzację. Taka kolejność ogranicza ryzyko zakupu urządzeń, które utrudnią codzienną pracę zamiast ją przyspieszyć.
Techniczne wyposażenie obejmuje urządzenia, konstrukcje i instalacje potrzebne przy przyjęciu, składowaniu, przemieszczaniu, kompletowaniu, pakowaniu oraz wydawaniu towarów. Są to między innymi wózki, palety i kontenery, jednak o zakupie powinien decydować sposób pracy magazynu oraz rodzaj obsługiwanego towaru:
| Etap | Co wdrożyć | Po co |
|---|---|---|
|
01
Organizacja pracy
|
Plan przepływu, strefy i oznakowanie | Ustala drogę towaru od przyjęcia do wydania |
|
02
Składowanie
|
Oświetlenie, regały i pojemniki | Zapewnia dostęp do zapasu oraz bezpieczne pobieranie towaru |
|
03
Transport i kompletacja
|
Stoły, wózki, palety i kontenery | Skraca drogę między regałem, stanowiskiem pracy i pakowaniem |
|
04
Rozbudowa procesu
|
Program magazynowy (WMS) i automatyzacja | Ma uzasadnienie po ustabilizowaniu układu magazynu |
Pomiar i planowanie magazynu: od metrażu do przepływu towarów
Plan, który poprzedza zamówienie
Przed zakupami warto opisać, jaki towar trafia do magazynu, jak jest zapakowany, ile miejsca zajmuje oraz jak często jest przyjmowany i wydawany. Trzeba też uwzględnić liczbę SKU (Stock Keeping Unit - liczba odrębnych pozycji asortymentowych, każda z własnym kodem) oraz sposób rotacji zapasu, na przykład FIFO (First In, First Out - „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”, czyli najstarszy towar wydaje się jako pierwszy). Pojemność określa ilość towaru, którą można przechować, natomiast przepustowość pokazuje, ile jednostek magazyn obsłuży w określonym czasie.
Na tej podstawie można ustalić kolejność planowania i wdrażania wyposażenia magazynu:
„Wdrożenie wyposażenia magazynu najlepiej rozpocząć od analizy procesów, wymiarów hali, przepływu towarów i prognozowanej wydajności. Następnie planuje się posadzkę, oświetlenie, regały, strefy przyjęć i wydań, urządzenia transportowe oraz zabezpieczenia. Na końcu wdraża się WMS, monitoring i automatyzację, przeprowadzając testy, szkolenia oraz odbiór stanowisk.”
Źródło: Space Optimize
W magazynie manualnym operatorzy wykonują większość czynności przy użyciu regałów, wózków, terminali i stanowisk roboczych. Plan powinien pokazywać drogę towaru od przyjęcia przez składowanie i kompletację aż do wydania. Dzięki temu można ocenić, gdzie powstają zbędne przejścia, krzyżowanie ruchu i miejsca odkładcze bez stałej funkcji.
Na start: sprzęt używany, wynajem i rezerwa miejsca
Mała firma nie musi kupować wszystkiego od razu i w nowym wydaniu. Używane regały mogą być rozsądnym wyborem, pod warunkiem że mają tabliczki z dopuszczalnym obciążeniem, komplet zabezpieczeń belek i nieodkształcone słupy. Konstrukcję bez dokumentacji i z widocznymi uszkodzeniami lepiej odpuścić, nawet jeśli jest tania.
Droższy sprzęt, na przykład wózek elektryczny, warto najpierw wypożyczyć na kilka tygodni i sprawdzić w codziennej pracy. Przy rozplanowaniu regałów dobrze jest też zostawić wolną część magazynu na sezonowe szczyty i nowy asortyment, zamiast od pierwszego dnia zapełniać każdy metr.
Posadzka, oświetlenie i regały: podstawa składowania zapasów
Światło dopasowane do czynności
Natężenie oświetlenia mierzy się w luksach (lx). W alejkach wystarcza światło słabsze niż przy stanowisku kontroli jakości, gdzie pracownik czyta etykiety i ocenia stan towaru. Różnica wpływa na widoczność etykiet, oznaczeń oraz uszkodzeń, dlatego wymagane wartości warto sprawdzić w normie oświetleniowej PN-EN 12464-1 albo u projektanta instalacji, zanim kupi się oprawy.
Najpierw należy zapewnić równą widoczność w alejkach i strefach ruchu. Mocniejsze oprawy warto przewidzieć nad stanowiskiem, na którym pracownik ocenia towar lub jego oznaczenia.
Regał zgodny z ruchem zapasu
Regały magazynowe są statycznymi konstrukcjami przeznaczonymi do przechowywania towarów. Ich układ powinien odpowiadać sposobowi pobierania zapasu przez pracowników. Regały paletowe rzędowe zapewniają bezpośredni dostęp do każdej jednostki, dlatego sprawdzają się przy dużej liczbie SKU.
Regały przepływowe wspierają pracę zgodną z FIFO i rozdzielają strefę uzupełniania od strefy wydawania. Paleta przesuwa się po torze rolkowym od miejsca załadunku do punktu pobrania. System wymaga nośników o odpowiedniej masie oraz stabilnym środku ciężkości.
Wybór wózka zależy od wysokości regałów i masy palet. W małym magazynie pierwszeństwo ma bezpieczny dostęp do towaru i swobodny przejazd w alejkach, a nie największa wysokość podnoszenia.
Stoły, pojemniki oraz wózki: wyposażenie do kompletacji i transportu
Stanowisko kompletacji bez zbędnych przejść
Stanowisko kompletacji powinno łączyć regał, stół i miejsce pakowania możliwie krótką drogą. Towary pobierane najczęściej warto umieścić przy stołach oraz w pojemnikach dostępnych bez dodatkowego przemieszczania zapasu.
Kontenery służą do przewożenia towarów luzem, drobnych i sypkich. Nadstawki paletowe, czyli siatkowe obudowy oparte na europalecie, umożliwiają przechowywanie towarów niespaletyzowanych.
Udźwig musi odpowiadać ładunkowi
Wózki magazynowe są ręcznymi urządzeniami do transportu różnych rodzajów towarów. Przed zakupem należy sprawdzić w dokumentacji producenta dopuszczalny udźwig wózka platformowego, burtowego czy półkowego i porównać go z masą typowego ładunku, w tym europalety z towarem.
Stojaki transportowe są przeznaczone do przedmiotów długich lub wysokich. Wózek ręczny wystarcza przy niewielkim ruchu, a elektryczny ma sens dopiero wtedy, gdy pomiar potwierdzi częste przewożenie ciężkich ładunków na dłuższych odcinkach.
Oznakowanie, zabezpieczenia i automatyzacja: co wdrożyć od razu, a co później
Czytelny układ stref
Oznakowanie powinno obejmować strefy przyjęcia, składowania, kompletacji i wydania. Należy wyraźnie wskazać drogi ruchu oraz miejsca odkładania towaru. Taki układ porządkuje pracę jeszcze przed wdrożeniem systemu informatycznego.
Zabezpieczenia ograniczają dostęp osób postronnych do obszarów pracy i rozdzielają ruch pieszy od transportu wewnętrznego. Po uporządkowaniu stref można ocenić, czy błędy wynikają z niejasnych oznaczeń, czy z samego układu magazynu.
WMS i automatyzacja po ustaleniu zasad
WMS (Warehouse Management System - system zarządzania magazynem) umożliwia bieżące śledzenie stanów magazynowych, obsługę zwrotów oraz przekazywanie informacji między strefami obiektu. Najlepiej wdrażać go wtedy, gdy oznaczenia są jednoznaczne, a zasady odkładania i pobierania towaru są stałe.
W magazynie automatycznym urządzenia wykonują dużą część transportu, składowania i wydawania jednostek, a pracownicy zajmują się kontrolą oraz obsługą wyjątków. Takie rozwiązanie wymaga wcześniej ustalonego przepływu towaru.
Źródła
- Wózek jezdniowy podnośnikowy - Urząd Dozoru Technicznego, udt.gov.pl
- Zasady poruszania się na terenie zakładu pracy - Gov.pl, gov.pl
Artykuł powstał we współpracy z Space Optimize.

